Alopecia Areata
Ontdekt u plotseling een ronde of ovale kale plek op uw hoofd? Dan kan er sprake zijn van alopecia areata. Bij deze vorm van haaruitval valt het haar vaak plaatselijk en onverwacht uit. Soms blijft het bij één plek, maar er kunnen ook meerdere kale gebieden ontstaan.
Alopecia areata heeft een onvoorspelbaar verloop. Haar kan spontaan terugkomen, opnieuw uitvallen of het haarverlies kan zich uitbreiden. Op deze pagina leest u hoe u alopecia areata herkent, wat er in de haarzakjes gebeurt en welke behandelmogelijkheden er zijn.
Wat is alopecia areata?
Alopecia areata is een auto-immuunaandoening waarbij het afweersysteem de haarzakjes aanvalt. Hierdoor wordt de normale haargroei verstoord en kunnen haren in korte tijd uitvallen. De aandoening veroorzaakt meestal ronde of ovale kale plekken op het hoofd, maar kan ook andere behaarde delen van het lichaam treffen.
De haarzakjes worden bij alopecia areata doorgaans niet blijvend vernietigd. Daardoor blijft nieuwe haargroei mogelijk. Wanneer en hoeveel haar terugkomt, verschilt echter sterk per persoon.
Hoe herkent u alopecia areata?
Alopecia areata begint vaak plotseling. Een veelvoorkomend eerste signaal is een kleine kale plek die u zelf ontdekt tijdens het wassen of kammen, of die iemand anders bij u opmerkt. De huid op de kale plek ziet er meestal glad uit en vertoont vaak geen duidelijke roodheid of schilfers.
Kenmerken die bij alopecia areata kunnen passen zijn:
- Ronde of ovale kale plekken met een duidelijke begrenzing
- Een gladde huid op de plek waar het haar verdwenen is
- Meerdere kale plekken die los van elkaar kunnen ontstaan
- Korte haren aan de rand van de kale plek die naar de haarwortel smaller worden
- Haarverlies bij de wenkbrauwen, wimpers of baard
- Kleine putjes, ribbels of andere veranderingen aan de nagels
De klachten en het patroon verschillen per persoon. Bekijk voor een breder overzicht ook onze pagina over alopecia symptomen.
Wat veroorzaakt alopecia areata?
Alopecia areata ontstaat door een verstoring van het afweersysteem. Het immuunsysteem reageert op de haarzakjes alsof deze niet bij het lichaam horen. Hierdoor raakt de normale groeicyclus van het haar verstoord en kan haar uitvallen.
Waarom dit bij de ene persoon wel gebeurt en bij de andere niet, is niet volledig bekend. Erfelijke aanleg speelt waarschijnlijk een rol. Alopecia areata komt vaker voor bij mensen die zelf of binnen hun familie andere auto-immuunaandoeningen hebben.
Stress wordt regelmatig genoemd in relatie tot alopecia areata. Een periode van zware stress kan bij sommige mensen voorafgaan aan het ontstaan of opnieuw actief worden van de aandoening, maar stress is niet simpelweg dé oorzaak van alopecia areata.
Verschillende vormen en ernst van alopecia areata
Alopecia areata kan zich op verschillende manieren ontwikkelen. Bij de ene persoon blijft het haarverlies beperkt tot één of enkele plekken, terwijl bij een ander een groter gedeelte van het hoofd of lichaam wordt getroffen.
Plaatselijke alopecia areata
Hierbij ontstaan één of meerdere kale plekken op het hoofd, in de baard of op een ander behaard deel van het lichaam. Dit is de vorm die veel mensen als eerste herkennen.
Alopecia totalis
Bij alopecia totalis gaat al het hoofdhaar verloren. Dit kan geleidelijk ontstaan uit meerdere plekken, maar het verloop verschilt per persoon.
Alopecia universalis
Bij alopecia universalis verdwijnt haar over vrijwel het gehele lichaam. Naast het hoofdhaar kunnen bijvoorbeeld wenkbrauwen, wimpers en lichaamsbeharing uitvallen.
Het ontstaan van één kale plek betekent niet dat de aandoening zich automatisch verder zal uitbreiden. Het verloop van alopecia areata is moeilijk vooraf te voorspellen.
Alopecia areata of een andere oorzaak van kale plekken?
Een kale plek is niet automatisch alopecia areata. Een schimmelinfectie, langdurige trek aan het haar, beschadiging van de hoofdhuid en andere vormen van alopecia kunnen eveneens plaatselijk haarverlies geven.
| Alopecia areata | Andere mogelijke oorzaak | |
|---|---|---|
| Vorm van de plek | Vaak rond of ovaal | Kan onregelmatig of diffuus zijn |
| Huid | Meestal glad | Kan rood, schilferig of beschadigd zijn |
| Ontstaan | Vaak vrij plotseling | Kan plotseling of geleidelijk zijn |
| Afgebroken haren | Soms korte haren aan de rand | Kunnen bijvoorbeeld bij een infectie of mechanische beschadiging voorkomen |
| Littekenvorming | Niet kenmerkend | Kan bij bepaalde vormen van alopecia voorkomen |
Ziet u roodheid, dikke schilfers, korstjes, pijn of littekenvorming? Dan past dat minder bij klassieke alopecia areata en is verder onderzoek verstandig.
Hoe wordt alopecia areata vastgesteld?
De diagnose wordt vaak gesteld aan de hand van het patroon van het haarverlies en onderzoek van de hoofdhuid. Een arts of dermatoloog kan de kale plekken van dichtbij beoordelen en daarnaast naar de haren rondom de plek en uw nagels kijken.
Soms is aanvullend onderzoek nodig wanneer het beeld niet duidelijk is of wanneer andere oorzaken moeten worden uitgesloten.
- Trichoscopie: vergroting van de hoofdhuid en haren om kenmerkende veranderingen te bekijken
- Anamnese: vragen over het begin en verloop van het haarverlies, andere klachten en aandoeningen in de familie
- Bloedonderzoek: indien er aanleiding is om bijvoorbeeld schildklierproblemen of tekorten te onderzoeken
- Huidbiopt: in uitzonderlijke gevallen wanneer de diagnose niet duidelijk is
Een goede beoordeling is vooral relevant wanneer het haarverlies plotseling ontstaat, snel uitbreidt of niet het typische patroon van alopecia areata volgt.
Behandeling van alopecia areata
Er bestaat geen behandeling die bij iedereen hetzelfde resultaat geeft. Bij een kleine kale plek kan het haar soms spontaan weer gaan groeien. In andere situaties kan behandeling worden besproken. Welke aanpak passend is, hangt onder meer af van de uitgebreidheid van het haarverlies, hoelang het aanwezig is, uw leeftijd en eerdere behandelingen.
Worden vaak ingezet bij alopecia areata om de ontstekingsreactie van het immuunsysteem te onderdrukken. Verkrijgbaar als lotion, injectie of tablet.
Bij tinea capitis is behandeling met een antischimmelmiddel noodzakelijk, meestal in combinatie met een medicinale shampoo.
Kan ondersteuning bieden bij herstel, mits de haarzakjes nog actief zijn. Werkt vooral bij terugkerende of mild actieve plekken.
Stimuleert de doorbloeding en heractiveert haarzakjes op natuurlijke wijze. Vooral geschikt bij auto-immuunreacties of herstel na stress. Bevat geen hormonen of medicatie.
Ondersteunende maatregelen zoals stressvermindering, goede hoofdhuidverzorging en een haargroeiondersteunend dieet.
Bij trichotillomanie of stressgerelateerde haaruitval is gedragsmatige of therapeutische ondersteuning cruciaal voor blijvend herstel.
Bij uitgebreid, snel toenemend of terugkerend haarverlies is beoordeling door een huisarts of dermatoloog verstandig. Medische behandeling en een ondersteunend haartraject kunnen verschillende doelen hebben en moeten niet met elkaar worden verward.
Re-phy Therapie bij alopecia areata
Binnen Alopecia-behandeling.nl wordt Re-phy Therapie ingezet als een persoonlijke aanpak voor verschillende vormen van haarverlies. Bij alopecia areata kijken we eerst naar het patroon van de haaruitval, de conditie van de hoofdhuid en de voorgeschiedenis. Op basis daarvan bespreken we of onze aanpak in uw situatie passend kan zijn.
De behandeling richt zich op de hoofdhuid en het ondersteunen van omstandigheden voor haargroei. Omdat alopecia areata een auto-immuunaandoening is en het verloop sterk kan wisselen, kunnen we vooraf niet voorspellen hoe iemand individueel zal reageren.
Heeft u actieve of uitgebreide alopecia areata, verliest u ook wenkbrauwen of wimpers of neemt het haarverlies snel toe? Dan kan medische beoordeling door een huisarts of dermatoloog eveneens nodig zijn.
Lees meer over onze behandeling >>
Kan haar bij alopecia areata terug groeien?
Ja, haar kan bij alopecia areata terug groeien. De haarzakjes blijven meestal aanwezig, waardoor hergroei mogelijk blijft. Soms begint dit spontaan en soms na behandeling. Nieuwe haren kunnen in eerste instantie dunner, lichter of wit zijn en later weer meer pigment krijgen.
Hergroei betekent niet altijd dat alopecia areata definitief wegblijft. De aandoening kan opnieuw actief worden en op dezelfde of een andere plaats haarverlies veroorzaken. Dit onvoorspelbare karakter is voor veel mensen een lastig onderdeel van alopecia areata.
Wanneer is het verstandig om hulp te zoeken?
Een enkele kale plek kan spontaan herstellen, maar beoordeling is verstandig wanneer u niet weet waardoor het haarverlies ontstaat. Zoek zeker medische hulp wanneer de haaruitval snel toeneemt of wanneer er andere klachten bijkomen.
- De kale plek wordt snel groter
- Er ontstaan meerdere nieuwe kale plekken
- Ook wenkbrauwen, wimpers of ander lichaamshaar valt uit
- De hoofdhuid wordt rood, pijnlijk, schilferig of ontstoken
- U ziet littekenvorming of een duidelijk veranderde huid
- Het haarverlies heeft veel invloed op uw dagelijks leven of welzijn
Veelgestelde vragen over alopecia areata
Nee, alopecia areata is niet besmettelijk. Het is een auto-immuunaandoening en kan niet door lichamelijk contact, gedeelde handdoeken of andere vormen van contact worden overgedragen.
Ja, bij alopecia areata kan haar spontaan terug groeien, vooral wanneer het om één of enkele beperkte plekken gaat. Het verloop blijft echter moeilijk te voorspellen. Bij sommige mensen keert de haaruitval later terug of ontstaan op andere plaatsen nieuwe plekken.
Nee, stress wordt niet beschouwd als de enige oorzaak van alopecia areata. De aandoening ontstaat door een auto-immuunreactie waarbij ook erfelijke factoren een rol kunnen spelen. Een zware periode van stress wordt bij sommige mensen wel genoemd rondom het ontstaan of opnieuw actief worden van haarverlies.
Ja, alopecia areata kan ieder behaard deel van het lichaam treffen. Zo kunnen kale plekken ontstaan in de baard en kunnen wenkbrauwen of wimpers uitvallen. Bij uitgebreid haarverlies kunnen ook andere delen van de lichaamsbeharing verdwijnen.
Daar is geen vaste termijn voor. Bij sommige mensen begint binnen enkele maanden nieuwe haargroei, terwijl het bij anderen langer duurt of voorlopig uitblijft. Ook kan haar eerst terug groeien en later opnieuw uitvallen. Het verloop verschilt sterk per persoon.
Nee, alopecia areata hoeft niet altijd direct behandeld te worden. Bij een beperkte kale plek kan soms worden afgewacht omdat spontane hergroei mogelijk is. Bij uitgebreider, langdurig of snel toenemend haarverlies kan een arts met u bespreken welke behandeling passend kan zijn.
Een kale plek ontdekt?
Wilt u weten wat er achter uw haarverlies kan zitten en welke mogelijkheden bij uw situatie passen? Tijdens een vrijblijvend consult bekijken we het patroon van uw haarverlies en de conditie van uw hoofdhuid. Wanneer medische beoordeling nodig lijkt, adviseren we u daar ook duidelijk over.
