Seizoensgebonden haaruitval: verliest u echt meer haar in de herfst?
Meer haren in uw borstel, doucheputje of op uw kleding zodra de zomer voorbij is? Dat hoeft geen verbeelding te zijn. Onderzoek wijst erop dat onze haargroei een seizoenspatroon kan volgen en dat de haaruitval rond de late zomer en herfst kan toenemen. Toch is niet iedere toename in haarverlies onschuldig. In deze blog leest u wat we weten over seizoensgebonden haaruitval en wanneer er mogelijk iets anders speelt.
Ja, haaruitval kan per seizoen verschillen
Onze haren groeien niet allemaal tegelijkertijd. Iedere haar doorloopt een eigen haargroeicyclus met een groeifase, overgangsfase en rustfase. Aan het einde van die cyclus valt de haar uit en kan vanuit hetzelfde haarzakje een nieuwe haar gaan groeien.
Onderzoek naar deze cyclus laat zien dat het aandeel haren in de rustfase gedurende het jaar kan veranderen. In verschillende studies werd rond de zomer een hoger aandeel telogene haren gevonden. Omdat deze haren daarna worden afgestoten, kan de verhoogde haaruitval later merkbaar worden.
Meer haarverlies in de herfst kan dus voorkomen, maar het seizoen is niet automatisch de verklaring wanneer uw haar zichtbaar dunner wordt.
Wat onderzoek naar seizoensgebonden haaruitval laat zien
Een onderzoek onder 823 vrouwen die zich meldden met haarverlies liet een jaarlijks patroon zien. Het aandeel haren in de telogene fase was het hoogst in de zomer en het laagst aan het einde van de winter. De onderzoekers zagen daarnaast een kleinere tweede piek in het voorjaar.
Een eerdere studie bij gezonde mannen vond eveneens een seizoenspatroon. Daar piekte het aantal uitgevallen haren rond augustus en september. Ook onderzoek bij andere populaties heeft vergelijkbare veranderingen in de haarcyclus gevonden. De precieze timing en mate van haarverlies verschillen echter per persoon.
Waarom valt het haar juist rond de herfst meer uit?
Daar is nog geen sluitende verklaring voor. Onderzoekers hebben onder andere gekeken naar de invloed van daglicht en klimaat op de haarcyclus. Er zijn aanwijzingen voor een verband, maar daarmee is nog niet vastgesteld welk biologisch mechanisme verantwoordelijk is voor de seizoensverschillen.
Wat we wel weten, is dat een haar niet direct uitvalt zodra de groeifase stopt. Een haar brengt eerst tijd door in de rustfase. Daardoor kan een verandering die eerder in de cyclus ontstaat pas weken of maanden later zichtbaar worden als extra haarverlies.
Hoe herkent u normale seizoensgebonden haaruitval?
Het belangrijkste kenmerk is dat de haaruitval tijdelijk en diffuus is. U vindt meer losse haren, maar er ontstaan geen duidelijk afgebakende kale plekken. Ook hoort uw haarlijn niet ineens sterk te veranderen.
| Past eerder bij seizoensgebonden haaruitval | Reden om verder te kijken |
|---|---|
| Tijdelijk meer losse haren | Haarverlies blijft maandenlang toenemen |
| Haarverlies verspreid over de hoofdhuid | Duidelijke kale plekken ontstaan |
| Geen grote verandering in de haarlijn | Haarlijn trekt steeds verder terug |
| Haardichtheid blijft grotendeels behouden | Scheiding wordt zichtbaar breder |
Een paar dagen extra haren zien zegt dus weinig. Kijk vooral naar het verloop. Verandert de dichtheid van uw haar zichtbaar, dan is het verstandig om niet alleen naar het seizoen te kijken.
Seizoensgebonden haarverlies en telogeen effluvium zijn niet hetzelfde
De twee worden regelmatig door elkaar gehaald omdat in beide gevallen meer haren in de telogene fase terechtkomen. Telogeen effluvium is echter een vorm van diffuse haaruitval die kan ontstaan na een verstoring van de normale haarcyclus.
Mogelijke aanleidingen zijn bijvoorbeeld ziekte, hoge koorts, een operatie, hormonale veranderingen, sterke lichamelijke belasting of langdurige stress. De haaruitval wordt daarbij vaak pas enige tijd na de aanleiding zichtbaar.
Begint uw haarverlies toevallig in september of oktober, dan betekent dat dus niet automatisch dat de herfst de oorzaak is. Kijk ook terug naar wat er in de maanden ervoor is gebeurd.
Let op de dichtheid van uw haar, niet alleen op losse haren
Losse haren zijn opvallend en trekken daardoor snel de aandacht. Toch vertellen ze niet het hele verhaal. Voor het herkennen van haaruitval is het minstens zo nuttig om te kijken naar veranderingen in de haardichtheid.
Let bijvoorbeeld op een scheiding die geleidelijk breder wordt, een dunnere paardenstaart of meer zichtbare hoofdhuid bij de kruin. Zulke veranderingen passen minder goed bij een korte seizoenspiek en kunnen wijzen op haarverdunning of een andere vorm van haarverlies.
Een simpele manier om het verloop te volgen
Iedere dag haren tellen raden we niet aan. De hoeveelheid die u ziet hangt namelijk ook af van hoe vaak u uw haar wast en borstelt. Daardoor kan één wasbeurt een vertekend beeld geven.
Maak liever iedere vier tot zes weken foto’s van uw haarlijn, scheiding en kruin. Gebruik steeds dezelfde belichting, hoek en haarstijl. Zo ziet u veel beter of de haardichtheid daadwerkelijk verandert of dat u vooral tijdelijk meer losse haren verliest.
Wanneer is verder onderzoek verstandig?
Een tijdelijke toename van haarverlies in de herfst hoeft op zichzelf geen reden tot zorgen te zijn. Blijft de uitval echter aanhouden of wordt uw haar ondertussen zichtbaar dunner, dan verdient dat aandacht.
- Uw haarverlies blijft gedurende meerdere maanden duidelijk verhoogd.
- Uw scheiding wordt steeds breder of uw haarlijn verandert.
- Er ontstaan plaatselijke kale plekken.
- Uw hoofdhuid is rood, pijnlijk, schilferig of ontstoken.
- U merkt dat de totale hoeveelheid haar duidelijk afneemt.
Bij plotselinge kale plekken, ontsteking, pijn of littekenvorming is beoordeling door een huisarts of dermatoloog verstandig.
Kijk verder dan de kalender
Het seizoen kan invloed hebben op hoeveel haren u verliest. Dat betekent niet dat langdurige haaruitval in de herfst automatisch seizoensgebonden is. Erfelijke aanleg, hormonen, stress, ziekte en andere factoren kunnen tegelijkertijd een rol spelen.
Merkt u dat uw haar zichtbaar dunner wordt of blijft de haaruitval aanhouden? Een professionele beoordeling kan helpen om het patroon en de mogelijke oorzaak in kaart te brengen. Zo weet u beter of afwachten logisch is of dat verdere stappen passend zijn.
Afspraak maken
Veelgestelde vragen
Ja, meer haaruitval in de herfst kan voorkomen. Onderzoek laat seizoensverschillen in de menselijke haarcyclus zien, waarbij rond de late zomer en vroege herfst meer haren kunnen worden afgestoten. Wordt uw haar ondertussen zichtbaar dunner of houdt de uitval maanden aan, dan is het verstandig om ook naar andere oorzaken te kijken.
Er bestaat geen vaste duur voor seizoensgebonden haaruitval. Het gaat doorgaans om een tijdelijke verandering in de haarcyclus en de mate verschilt per persoon. Blijft de haaruitval gedurende meerdere maanden sterk aanwezig of neemt uw haardichtheid af, dan kan er een andere oorzaak meespelen.
Ja, bij normale seizoensgebonden haaruitval blijft de haarcyclus doorgaan en kunnen nieuwe haren vanuit de haarzakjes groeien. Het kost wel tijd voordat nieuwe haren voldoende lengte hebben om zichtbaar bij te dragen aan het volume. Bij blijvende haarverdunning is het verstandig om de oorzaak te laten beoordelen.
Nee, seizoensgebonden veranderingen in de haarcyclus zijn niet uitsluitend in de herfst gevonden. Onderzoek bij vrouwen liet naast een duidelijke jaarlijkse piek ook aanwijzingen voor een kleinere piek in het voorjaar zien. De late zomer en vroege herfst zijn wel perioden waarin verhoogde haaruitval regelmatig wordt gemeten.
Haaruitval past minder goed bij een normale seizoenswisseling wanneer de uitval langdurig blijft toenemen, de haardichtheid zichtbaar afneemt, de haarlijn verandert of kale plekken ontstaan. Ook klachten aan de hoofdhuid, zoals pijn, roodheid of littekenvorming, zijn redenen om verder onderzoek te laten doen.